Η ιστορία του Σινά μέσα από τις αφηγήσεις προσκυνητών και ταξιδιωτών

Οι αφηγήσεις από την παλαιοχριστιανική και την πρώιμη ισλαμική περίοδο (τέταρτος έως τις αρχές του έβδομου και αρχές του έβδομου έως τον δέκατο αιώνα αντίστοιχα) αποκαλύπτουν την αμετάβλητη ιδιαιτερότητα με την οποία οι βιβλικές τοποθεσίες είχαν ταυτιστεί με πραγματικά μέρη γύρω από το τοπίο του Σινά, μια ιδιαιτερότητα που μαρτυρεί μια αγκυλωτική ζωή και τις σχετικές προφορικές και γραπτές παραδόσεις με αμείωτη σταθερότητα- αντί να μετατοπίζονται από ορόσημο σε ορόσημο, οι ταυτίσεις αυτές επιμένουν μέχρι σήμερα σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητες. Οι ιεροί τόποι συνδέονταν με μονοπάτια οργανωμένα σε καθορισμένες τελετουργίες επίσκεψης, τελετουργίες που διαμορφώνονταν πάνω στο τοπίο αλλά και στο βιβλικό κείμενο.

Οι αφηγήσεις των προσκυνητών ρίχνουν επίσης φως στην ιστορική μοίρα των αγκυροφόρων του Σινά, από τα πρώτα χρόνια των διώξεων στα χέρια εχθρικών κυβερνήσεων ή πολεμοχαρών πληθυσμών μέχρι την ακμή της αυτοκρατορικής πατρωνίας τον έκτο αιώνα- και από τις αβεβαιότητες του πρώιμου χαλιφάτου μέχρι την επιστροφή της προσκυνηματικής κίνησης - και της ασφάλειας - στον πρώιμο Μεσαίωνα. Κατά τη διάρκεια του ενδέκατου, δωδέκατου και των αρχών του δέκατου τρίτου αιώνα, οι πολιτικές μεταβολές, όπως η άφιξη των Σταυροφόρων στην Παλαιστίνη, οι συγκρούσεις μεταξύ αντίπαλων φατριών στο πλαίσιο των κυβερνήσεων των Φατιμιδών, των Αγιουβιδών και των Μαμελούκων της Αιγύπτου και οι περιστασιακές επιθέσεις στις μοναστικές περιουσίες, επηρέασαν τη ζωή των Σιναϊτών.

Εν τω μεταξύ, ο χαρακτήρας της μοναστικής εμπειρίας αποκρυσταλλώθηκε μέσα στα τείχη του φρουρίου που ήταν αφιερωμένο στην Αγία Αικατερίνη, την παρθένα αγία από την Αλεξάνδρεια. Αυτή η μοναστική εμπειρία περιγράφεται σε αναφορές προσκυνητών από όλη τη χριστιανοσύνη κατά τη διάρκεια των δυόμισι αιώνων της κυριαρχίας των Μαμελούκων, λίγοι από αυτούς ήταν τόσο παραγωγικοί όσο ο Ελβετός μοναχός Felix Fabri, ο οποίος επισκέφθηκε το νησί τον Σεπτέμβριο του 1483- τα ευρύτατα ενδιαφέροντά του σκιαγραφούν την εικόνα μιας κοσμοπολίτικης κοινότητας μοναχών που υποδέχονταν μια συνεχή κίνηση ευσεβών ταξιδιωτών από όλο τον χριστιανικό κόσμο.

Η πρώιμη σύγχρονη περίοδος, που αρχίζει με την προσάρτηση του Σινά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1517, υπήρξε μάρτυρας της τυποποίησης των αφηγήσεων προσκυνηματικών περιηγήσεων από τη μια πλευρά, πιθανώς μέσω της τυπογραφίας, και της κριτικής προσέγγισης των μορφωμένων ταξιδιωτών από την άλλη. Σχεδιάστηκαν λεπτομερείς χάρτες, συγκεντρώθηκαν πληροφορίες σχετικά με τη φύση και την ιστορία του Σινά και χρησιμοποιήθηκε το μέσο της φωτογραφίας για να καταγραφεί όσο το δυνατόν πιο πιστά το τοπίο και ο υλικός πολιτισμός αυτού του κορυφαίου βιβλικού τόπου. Μέχρι τις αρχές του εικοστού αιώνα η αυστηρότητα αυτή θα καταστεί άνευ σημασίας χάρη στην πρόοδο των βιβλικών σπουδών, τις νέες επιστημονικές εστίες και την ανανεωμένη εκτίμηση της σημασίας του προσκυνήματος. Ωστόσο, οι σύγχρονοι ερευνητές οφείλουν σημαντικό χρέος στην αγκυραϊκή παράδοση καθώς και στις αφηγήσεις των προσκυνητών και των ταξιδιωτών, οι οποίες μας κληροδότησαν ένα ορυχείο πληροφοριών από πρώτο χέρι μέσω των οποίων μπορεί να ζωντανέψει η ιστορία του τόπου.